Propolis: Karakteristike, sastav i ponuda pčelara
Propolis, poznat i kao „pčelinji lepak", predstavlja kompleksnu mešavinu smolastih materija koje pčele sakupljaju sa pupoljaka drveća (najčešće topole, breze i četinara). Pčele ga koriste za zatvaranje pukotina u košnici, poliranje ćelija saća i održavanje higijene unutar kolonije. Zbog svog hemijskog sastava bogatog flavonoidima i fenolnim kiselinama, propolis je jedan od najistraživanijih pčelinjih proizvoda u savremenoj nauci.
Ponuda propolisa: Pčelari i gazdinstva
17 proizvođača na dinja.rs
Karakteristike propolisa: Hemijski sastav i miris
Boja propolisa varira od tamnožute do crvenkastosmeđe, zavisno od vegetacije sa koje pčele sakupljaju smolu. Na sobnoj temperaturi je lepljiv i mekan, dok na nižim temperaturama postaje krt i lomljiv. Njegov miris je specifičan, balzamičan, sa jasnim notama voska i četinarskih smola.
Tabela: Opšti sastav sirovog propolisa (Orijentaciono)
| Parametar | Vrednost |
|---|---|
| Biljne smole i balzami | oko 50% |
| Pčelinji vosak | oko 30% |
| Eterična ulja | oko 10% |
| Polen i organske materije | oko 10% |
Bioaktivna jedinjenja: Snaga flavonoida
Naučne analize omogućuju uvid u bogatstvo propolisa, koji sadrži preko 300 identifikovanih jedinjenja. Najznačajniji su flavonoidi (poput kvercetina i pinocembrina), koji su odgovorni za antioksidativna svojstva ovog proizvoda. Smatra se da pčele biraju isključivo najkvalitetnije smole kako bi osigurale integritet svoje zajednice.
Razlika između sirovog propolisa i kapi
Pčelari na tržište najčešće plasiraju propolis u dva oblika:
- Sirovi propolis: Dobija se struganjem sa okvira košnice ili pomoću specijalnih mrežica. Ima izgled tamnih gromuljica ili štapića.
- Propolis kapi (Tinktura): Predstavljaju ekstrakt propolisa u alkoholu ili ulju. Ovaj oblik je tradicionalno najprisutniji u prodaji zbog lakše primene.
Tradicionalna upotreba i sakupljanje
Sakupljanje propolisa zahteva preciznost i čistoću u radu. Pčelari koriste mrežice sa sitnim otvorima koje pčele instinktivno popunjavaju smolom. Tradicionalno se propolis koristi kao podrška organizmu, a u narodnoj medicini se često pominje u kontekstu nege desni i usne duplje. Smatra se da njegova kompleksna struktura otežava mikroorganizmima da razviju otpornost, što ga čini jedinstvenim u prirodi.
Očuvanje kvaliteta i skladištenje
Propolis je izuzetno stabilan proizvod, ali je osetljiv na svetlost i visoke temperature. Preporučuje se čuvanje u tamnoj staklenoj ambalaži na hladnom mestu. Pravilno uskladišten propolis može zadržati svoja svojstva godinama, mada se uvek savetuje korišćenje što svežijih proizvoda radi maksimalne efikasnosti aromatičnih jedinjenja.